Tijdloze massaproductie

Tijdloze massaproductie per enkel stuk
Tijd is een essentiele productiefactor. Er zou een economische geschiedenis van de mensheid geschreven kunnen worden vanuit het gezichtspunt van de bewustwording van tijd- met de verspreiding kantoorruimte huren amsterdam van het uurwerk als objectief waarnemingscriterium. Daarmee heeft de mens een instrument geschapen om processen van beweging en verandering te kunnen interpreteren. Je kunt alleen iets zeggen over verandering in termen van nu, vroeger en straks. In een statische maatschappij, zoals bijvoorbeeld tijdens de Middeleeuwen, was het tijdsbesef grotendeels afwezig. De dagelijkse tijd werd ervaren als oneindig, zonder begin of eind, slechts beperkt door het ritme van de natuur. De enige belangrijke uitzondering vormden de kloosters met hun strakke dagindeling van priemen, metten kantoorruimte huren leeuwarden en lauden. Gods klok werkte op de minuut. Van daaruit breidde het tijdsbesef zieh steeds verder uit naar andere delen van de samenleving, tot nu ook ons prive-leven wordt geregeerd door de klok. De lineaire, onveranderlijke, meetbare, en alomtegenwoordige tijd is een product van het moderniseringsproces dat op gang werd gebracht door het industriele kapitalisme; een proces dat werd voltooid toen Taylors stopwatch zijn intrede deed op de werkvloer. Dit tijdsbesef wordt nu ontwricht door wat Castells een kenmerk noemt van de netwerkmaatschappij die hij ziet ontstaan: de tijdloze tijd. Het huidige kapitalisme wil niet alleen grenzen, maar ook kantoorruimte huren rotterdam de tijd overwinnen. In de literatuur begint het begrip real-time enterpriseop te duiken, de onderneming die bezig is het stadium van Just-in-Time achter zieh te laten. Real-time processing, verwerking in ware tijd, is oorspronkelijk een term uit de informatietechnologie die een verwerkingssnelheid aanduidt die zo snel verloopt dat de dataverwerking de data-invoer kan bijhouden. Anders gezegd, het tijdstip van de output is gelijk aan dat van de input. Dit in tegenstelling tot de vroegere batchgewijze verwerking, waarbij eerst alle mutaties werden aangebracht op ponsbanden, die daarna door de computer werden verwerkt. Vertaald naar de productie kantoorruimte huren zwolle van goederen en diensten: de factor tijd, het verschil tussen het tijdstip van input en output, tussen opdracht en levering, wordt steeds verder teruggebracht tot nul-al zal het absolute nulpunt, net als de absolute temperatuur in de thermodynamica, uiteindelijk nooit worden bereikt.

Abstracte eenheden

Vergelijken we bijvoorbeeld een bijl met een medicijn. De pi! die we slikken heeft een massa die heel veel kleiner is dan die van de bijl. Maar de hoeveel
heid informatie die erin kantoorruimte huren amsterdam ligt opgeslagen is vele malen groter: vele jaren research (ontwerp) eo kennis van het procede (knowhow). Bijgevolg is de toevoegde waarde vele malen groter eo rendeert de farmaceutische industrie in het algemeen veel beter dan de fabricage van eenvoudige gereedschappen. Massa krimpt, zoals we kunnen zien aan de voortdurende miniaturisatie van allerlei producten om ons heen. In i998 gebruikte de Japanse verwerkende industrie per eenheid product 40% minder grondstoffen dan in i973. 2 Tegelijkertijd wordt steeds meer informatie toegevoegd, zodat uiteindelijk kantoorruimte huren leeuwarden de waarde van de materiele input daalt tot een fractie van de waarde van de informatie die het eindproduct bevat. In het geval van software is de informatie het eindproduct. En ook in wat we nog steeds de ‘hardware’ noemen, de computer zelf, is de waarde van de materiele component nog maar een miniem deel van die van de informatie die erin ligt opgeslagen. Hoe complexer producten worden, hoe groter de informatiecomponent, hoe abstracter het product wordt en daarmee hoe hager de toegevoegde waarde- kantoorruimte huren rotterdam producten worden vrijwel abstracte eenheden.
Een economie die wordt gekenmerkt door de ‘productie’ van abstracte goederen verschilt even sterk van de industriele economie als deze verschilde van de landbouweconomie die eraan voorafging. Het onderscheid wordt duidelijk als we proberen een naam te vinden voor die nieuwe economie. Het zoeken van een kantoorruimte huren zwolle aansprekende benaming lijkt spijkers op laag water zoeken, maar is integendeel een heel nuttige denkexercitie. Want een naam drukt uit wat essentieel is voor een verschijnsel en wat het onderscheidt van andere fenomenen.

HOE EEN FABRIEK OVERLEEFT

HOE EEN FABRIEK OVERLEEFT
Dit is het verhaal van een fabriek die eind jaren tachtig eigenlijk had moeten verdwijnen. Zij overleefde tot op heden omdat het productiesysteem radicaal op z’n kop werd gezet. ‘Integrale productie plus kantoorruimte huren amsterdam een lerende organisatie – meer is het niet.’
Het verhaal speelt in 1998 – tijdens de Aziecrisis, die het mondiale economische systeem op z’n grondvesten deed schudden. Net een week voordat ik de vestiging van Philips Semi-conductors in Stadskanaal bezoek, heeft het hoofdkantoor in Eindhoven besloten wereldwijd 70 van de 244 productielocaties te sluiten. De toenmalige president van Philips, Cor Boonstra, koos voor een opvallende communicatiestrategie. Hij vertelde het siechte nieuws niet aan zijn ondernemingsraad of de vakbonden, maar aan een journalist van de Financial Times. In de kantoorruimte huren leeuwarden loop der tijd zijn we heel wat managementtechnieken tegengekomen, maar management by press was nieuw. ‘Het gerucht gaat dat wij een van de zeventig zijn’, zegt bedrijfsleider Thijs van Oord. ‘Maar dat is niets nieuws. De mensen hier verteilen elkaar al vanaf ’73 dat de fabriek dichtgaat.’ Het is een bedrijf met een kantoorruimte huren rotterdam opmerkelijke geschiedenis. De fabriek in Stadskanaal dateert uit 1955. De locatie is typerend voor die naoorlogse jaren waarin de aarzelende welvaartsgroei een vraag deed ontstaan naar wasmachines, koelkasten en televisietoestellen die het standaardmachinepark van het moderne gezin gingen vormen. Bedrijven als Philips waren naarstig op zoek naar de extra handen – niet de hoofden – om al die apparaten in elkaar te zetten, terwijl kantoorruimte huren zwolle de overheid vervangende werkgelegenheid moest zien te vinden voor de massale uitstoot van werkkrachten uit de landbouw.

Het aanvankelijk enthousiasme

Toch is het aanvankelijk enthousiasme voor zelfsturende teams inmiddels aanmerkelijk bekoeld. Meestal worden slechts enkele elementen uit dit concept toegepast. Echte teamproductie -waarbij de meerderheid van de werknemers in het bedrijf betrokken is en waarin de teams over uitgebreide kantoorruimte huren amsterdam beslissingsbevoegdheden beschikken-komt slechts in 4% van de Europese ondernemingen voor. Zelfsturende teams zijn, zoals de titel van een ander onderzoeksrapport luidde, Useful but Unused. 6

De integrale benadering en groepsdelegatie zijn twee elementen van het hedendaagse ontwerp van productiesystemen; het principe van stroomsgewijze productie is een derde. Dit is gericht op vermindering van de complexiteit in het productieproces, en daarmee op vergroting van de beheersbaarheid en kantoorruimte huren leeuwarden betrouwbaarheid. De complexiteit van een systeem wordt bepaald door drie factoren: • het aantal elementen, dat wil zeggen het aantal mens-machinecombinaties; • het aantal verbindingen tussen deze elementen; • de omvang van de regelcapaciteit, die het aanpassingsvermogen bepaalt aan de afwijkingen die tijdens het productieproces ontstaan. Een manier om de systeemcomplexiteit te verminderen is parallelle productielijnen te creeren die homogene productiestromen vormen. Neem bijvoorbeeld een fabriek met twee soorten productie, kantoorruimte huren rotterdam maatwerk in kleine series en massaproductie, die elkaar voortdurend in de weg zitten. De beheersbaarheid van het proces wordt dan vergroot als beide in aparte productielijnen worden ondergebracht, zodat het aantal verbindingen tussen de elementen afneemt. De tweede benadering is segmentering. Daarbij worden clusters van productietaken die logisch samenhangen ondergebracht in afzonderlijke zelfsturende productieteams. Als zulke teams bestaan uit leden met kantoorruimte huren zwolle uiteenlopende productievaardigheden kunnen zij een breder stelsel van taken uitvoeren, waardoor de regelcapaciteit van het team als geheel wordt vergroot. Het basisprincipe is dat wat lokaal kan worden geregeld ook lokaal m6et worden geregeld.

Employability (inzetbaarheid)

Employability (inzetbaarheid). Dit werd het kernbegrip van HRM in de jaren negentig. Als op de lange termijn niets meer zeker is, zijn lange dienst
verbanden uitgesloten, en kantoorruimte huren amsterdam levenslange dienstverbanden al helemaal. Vroeger overleefde de organisatie de individuele werknemer. Tegenwoordig hebben veel bedrijven en instellingen een kortere levensduur dan de mensen die er werken. Vast werk is vloeibaar geworden, vervangen door ‘projecten’ en ‘werkvelden’, die per definitie van beperkte tijd zijn. De werknemer wordt de ‘manager’ van zijn eigen loopbaan, waartoe de onderneming kantoorruimte huren leeuwarden hem de faciliteiten moet bieden. Van standaardisering naar flexibilisering – de ideologie van de arbeidsverhoudingen krijgt vorm door de wijze waarop arbeid wordt georganiseerd, niet omgekeerd. Marx zou niet verbaasd zijn geweest. In zijn materialistische geschiedopvatting kende hij een centrale rol toe aan de veranderende condities waaronder mensen hun brood verdienen -de productieverhoudingen, in zijn eigen woorden. Deze vormen kantoorruimte huren rotterdam de ‘onderbouw’, waarop de ‘bovenbouw’ van politieke, juridische en filosofische ideeen rust. Bertold Brecht zou dit begrippenpaar later populariseren met de beroemde passage in zijn Dreigroschenoper: ‘Zuerst kommt das Fressen und dann die Moral.’ Het personeelsmanagement is zeker realistischer geworden. Er valt veel te zeggen voor de verantwoordelijkheid van de lijnmanager voor zijn eigen personeelsbeleid, voor een systeem dat mensen beloont voor wat ze presteren in plaats van voor kantoorruimte huren zwolle wat ze geacht worden te doen en voor een inzetbaarheidsbeleid dat de productieve capaciteiten van mensen op peil houdt.

Van T-Ford tot thuiszorg

Va n T-Ford tot thuiszorg
Waarom hebben we in dit hoofdstuk zoveel woorden besteed aan een managementgoeroe van bijna een eeuw geleden? We zijn toch inmiddels aange
land in het tijdperk van de kantoorruimte huren amsterdam kenniseconomie? De Britse econoom John Maynard Keynes heeft daar een antwoord op:
‘De gedachten van economen en politieke filosofen zijn, of zij nu gelijk hebben of niet, veel machtiger dan veelal wordt begrepen. De wereld wordt door weinig anders geregeerd. Praktische mensen, die van zichzelf geloven dat zij vrij zijn van elke intellectuele invloed, zijn meestal de slaaf van een kantoorruimte huren leeuwarden econoom die allang dood is.’
Taylor is zo’n econoom wiens invloed zieh uitstrekt tot ver na zijn dood. Met een getraind oog zijn de sporen van zijn organisatiemodel te vinden in tal van hedendaagse werksituaties. In 2000 verrichtte de Europese Stichting voor de verbetering van leef- en werkomstandigheden een grootschalig onderzoek, waarvoor 21.000 mensen in de werkende beroepsbevolking van de hele kantoorruimte huren rotterdam Europese Unie werden ondervraagd.30 Enkele resultaten zijn samengevat in tabel 2.
Tabel 2 Kwaliteit van het werk nu
Taakinhoud en autonomie in de EU(% van werkzame beroepsbevolking) (2000)
niet in staat het werktempo te veranderen niet in staat de werkmethoden te veranderen niet in staat de werkvolgorde te veranderen niet in staat om zelf een pauze te nemen werkend op variabele tijden werk bestaande kantoorruimte huren zwolle uit monotone taken werk bestaande uit korte, herhalende taken heeft gedurende de laatste 12 maanden een opleiding gevolgd

Een combinatie van denken en doen

Werk bestaat uit een combinatie van denken en doen, zoals we het duidelijkst zien in het ambacht. Een meubelmaker kantoorruimte huren amsterdam denkt, v66r hij aan de slag gaat, eerst na over de materialen die hij nodig heeft om een bepaalde opdracht uit te voeren, de gereedschappen die hij daarbij nodig heeft ende volgorde waarin hij de werkzaamheden zal uitvoeren. Hij plant dus zijn activiteiten. Pas
dan begint hij met de uitvoering van het karwei. Daarbij komt hij vervolgens storingen tegen. Die kunnen voorkomen in het kantoorruimte huren leeuwarden materiaal: een plank is te dik en moet eerst worden afgeschaafd – of in de gereedschappen: een lijmtang past nieten onze meubelmaker moet op zoek naar een tang die wel past. Het oplossen van de storingen in de productie noemen we regelen. Werk bestaat dus uit drie elementen: planning, uitvoering en regeling. In grootschalige productiesystemen zijn deze drie activiteiten uit elkaar getrokken en is de regeling een afzonderlijk aspect geworden van het productieproces. Naast de productiestructuur bestaat een besturingsstructuur die aangeeft wie wat regelt ten aanzien van welke storingen. Om te kunnen regelen, moet in het productieproces voldoende capaciteit zijn ingebouwd, op dezelfde wijze als er wordt gezorgd voor voldoende machinecapaciteit en menselijke capaciteit. Onder de regelcapaciteit verstaan we het vermogen kantoorruimte huren rotterdam van een productiesysteem of een productie-eenheid om storingen tijdens het transformatieproces op te heffen. De regeling kan op verschillende manieren plaatsvinden. Een mogelijkheid is zelf je problemen oplossen. Het voordeel van deze wijze van regelen is dat er geen overleg hoeft plaats te vinden met anderen: klanten, chefs of collega’s. Een voorwaarde is wel dat de beslissingen vallen binnen het eigen regeldomein, dat wil zeggen binnen de grenzen waar een individu of een kantoorruimte huren zwolle groep mag regelen. Het nadeel is dat het nemen van regelbeslissingen de voortgang van het productieproces onderbreekt.

De lopende band

De manufactuur was voor de i8e eeuw wat de IT-sector is in de huidige economie. Hier werden ambachtslieden samengebracht kantoorruimte huren amsterdam die voordien zelfstandig in verschillende beroepen hadden gewerkt. Karl Marx, die een scherp oog had voor de binnenkant van het werk, heeft het arbeidsproces als volgt beschreven:
‘Bijvoorbeeld was een koets het totaalproduct van een groot aantal onafhankelijke handarbeiders, als wagenmakers, zadelmakers, snijders, slotenmakers, geelgieters, draaiers, passementmakers, glazenmakers, lakwerkers, vergulders, enz. De koetsenmanufactuur verenigt al die kantoorruimte huren leeuwarden verschillende handwerkers in een arbeidsbedrijf, waar zij elkander in de hand werken. Het is waar dat men een koets niet kan vergulden eer zij gemaakt is. Maar worden vele koetsen gelijktijdig gemaakt, dan kan een gedeelte voortdurend verguld worden, terwijl een ander deel een vroegere fase van het productieproces doorloopt. ( … ) Intussen treedt weldra een gewichtige verandering in. De snijder, slotenmaker, geelgieter enz. die enkel met koetsenmaken bezig is, verliest van lieverlede met de gewoonte ook de bekwaamheid om zijn oude handwerk in volle kantoorruimte huren rotterdam uitgebreidheid toe te passen.’4
In deze beschrijving werpt de lopende band haar schaduw vooruit. De arbeidsverdeling dateert vanaf het tijdstip in de geschiedenis dat de mensheid het stadium achter zieh liet waarin zij zieh uitsluitend bezig moest houden met het vergaren van voedsel. De oudste beschavingen kenden al een afzonderlijke klasse van ambachtslieden in verschillende beroepen: een verdeling van de arbeid. De middeleeuwse stedelijke economie met haar gildenstructuur was geheel volgens dit kantoorruimte huren zwolle verdelingsprincipe georganiseerd. Maar het industriele kapitalisme bracht een verdeling binnen de arbeid, dat wil zeggen specialisatie op steeds kleinere deelgebieden. Het is een onderscheid om in gedachten te houden.

Sociaal isolement

De auteur die dit beeld schetst van een kleine Franse stad meldt dat zij vroeger een communistisch bolwerk vormde. Nu stemmen de inwoners massaal voor Le Pens Front National.
‘De gemeenschap van deze mannen en vrouwen is kapotgemaakt en zij zoeken iemand om de schuld te geven en iemand om kantoorruimte huren amsterdam te volgen. Dit is niet Wigan Pier, de wereld van de industriele werkloosheid die George Orwell tussen de oorlogen heeft beschreven. Toen was de economie ingestort en onttrok de staat zieh aan alle behalve zijn meest minimale verplichtingen. Maar de gemeenschap hield standen werd zelfs gesterkt in haar gedeelde geloof in zichzelf en in de juistheid van haar aanspraken. In het postindustriele Frankrijk (of Engeland, of waar dan ook) is de economie een deur verder gegaan. De staat heeft, kantoorruimte huren leeuwarden tot dusver, de brokken opgeraapt, maar de gemeenschap is ingestort.’26
Dit is het echte effect van de globalisering die de sociale samenhang ontwricht en op individueel niveau leidt tot economische uitsluiting en sociaal isolement.
Aan de andere kant van het spectrum vinden we de echte winnaars. De virtuele economie werkt als een hefboom, die de toegevoegde waarde van de meest productieven in de wereld op gigantische schaal uitvergroot. Bill Gates, de grondlegger van Microsoft, en Nick Leeson, de man die Barings Bank te kantoorruimte huren rotterdam gronde richtte door een reeks onnavolgbare financiele manipulaties, vormen de plus-ende minpool van dezelfde as. Op deze as treffen we de globaliseringselite aan: de nog kleine, maar snel groeiende groep van ceo’s van grote multinationals, investment bankers en advocaten van de grote law firmswier inkomen wordt bepaald door mondiale in plaats van lokale beloningstarieven. Zij werken in een internationale omgeving en hebben toegang tot het internet dat hen vertelt wat zij waard zijn op de wereldmarkt. Hun hoge inkomens zijn gebaseerd op de abstracte kennis waarover zij beschikken, die vrijwel net zo mobiel is als financieel kapitaal. Zij kunnen werken in het ene land en wonen in het andere, zonder hun wortels te hebben in een van kantoorruimte huren zwolle beide. Het zijn echter niet alleen de superrijken die profiteren van de nieuwe economische geografie. Want de globalisering schept soms onverwachte mogelijkheden, zoals The Economist eens heeft beschreven. 21

De Amerikaanse dollar

De Franse ‘anti-globaliseringsgroep’ Attac (Association pour une taxation des transactionsfi nancieres pour l’a ide aux citoyens) verwacht veel van de invoering van een zogeheten ‘Tobin-tax’, een in kantoorruimte huren amsterdam te voeren internationale omzetbelasting op internationale valutatransacties. Gezien de enorme omvang van deze geldstromen in de wereld, zou een miniem percentage (0,1% wordt vaak genoemd) voldoende zijn om speculatiewinsten af te romen ende werking van de virtuele economie aan banden te leggen. Het idee werd kantoorruimte huren leeuwarden in 1972 gelanceerd door de Amerikaanse econoom en Nobelprijswinnaar James Tobin. Maar kort voor zijn dood liet de oude meester weten niets gemeen te hebben met de antiglobalisten. ‘Het applaus komt van de verkeerde kant. Ziet u, ik ben econoom. En zoals de meeste economen ben ik een aanhanger van vrijhandel.’ Zijn voorstel voor een ‘speculatiebelasting’ dateert uit de tijd dat het systeem van vaste wisselkoersen in de wereld, dat was verankerd in de waarde
van de Amerikaanse dollar, werd losgelaten. Tegelijkertijd ‘beloofden de eerste elektronische geldtransacties per computer een enorme stijging van het aantal transacties. Ik wilde dat proces kantoorruimte huren rotterdam vertragen, zodat er minder gespeculeerd zou worden en de valutakoersen niet zo zouden fluctueren.’ Dat was zijn doel, niet het genereren van extra belastingopbrengst, die Attac ten goede wil doen komen aan de armsten in de wereld. In de ontstaansfase was de virtuele economie misschien nog onder controle te krijgen. Maar nu? ‘Vandaag de <lag, nu iedereen thuis via zijn pc aan de beurshandel kan deelnemen, is het probleem nog vele malen groter geworden.’ Ziet hij zijn idee ooit nog werkelijkheid worden? ‘Geen kans op, ben ik bang. De beslissers in de internationale financiele wereld zijn ertegen.’16 Daar komt nog iets bij. Een belasting veronderstelt een belastinggrondslag. Dat wil zeggen dat een overheidsinstelling-in de oorspronkelijke opzet van Tobin zou dat het Internationaal Monetair Fonds zijn – inzicht heeft in de omvang en de plaats van de kantoorruimte huren zwolle transacties waarover zij belasting heft. Maar hoe weten wij, of welke instantie dan ook, hoeveel geld er waar omgaat op de internationale financiele markten?